Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada tadımda no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu o anda yazmak iyi olur, zira hafıza çabucak kaybolur. Her çubuğu birkaç kez koklamak hatayı önler çünkü gürültülü yerlerde hafif kokular çabucak kaçırılır. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca gücü gösterir. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak ve ölçütleri önceden netleştirmek işin temeli sayılır. Ölçüt netleşince her çubuk aynı terazide değerlendirilir ve yorumlar birbirini destekler. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa odaklanma artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca baştan davranıp hüküm vermek kolay yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku genellikle yumuşak ve temiz gelir tabii ki bu düzen her çubukta birebir geçerli olmayabilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira asıl tat çoğu zaman burada gizlidir. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla yükselir ve notalar koyulaşır hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım kalır. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür nitekim bu sebeple yavaş gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı arttığından acımsı notalar öne çıkabilir gerçekten ısınmış yaprak asıl tadını yalnızca ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı sonuç sağlar. Bölümlerin sınırı genellikle keskin olmaz, o nedenle kabaca üç parçaya ayırmak işinizi görür. Değişimleri yakalamak için nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık çekmek sıcaklığı artırır ve aromayı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha net kılar mutlaka sabit aydınlatma ile sakin bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. 1 hafif notayı, 5 de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı anlatır böylece dikkat dağılmaz ve not kalitesi artar. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda yer alır ve ileride bakıldığında neyi düşündüğünüz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Notu yazmadan önce en az üç çekiş yapmak gerekir diğer taraftan ondalık notlar vermek fazladan bir karmaşa yaratır. Ölçeği her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın ortası en çok kullanılan değerdir, çünkü ılımlı aromalar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki puanlar gerçekten istisnai hâllerde kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar ayırt edici olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, yanışın hızını ve aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu yüzden kül hattının eşit ilerlemesini de gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, bu yüzden keskin tonlar erken belirir gerçekten ince çubuklarda ısı birikimi çok daha hızlıdır. Petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz yanma hızı de tadı hemen değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha yavaş akar ve notalar daha geç belirir ve bu çabukluk aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme dengesizse not bölümüne yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha okunur yapar fakat şiddetini azaltmaz aksine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden çapı kayıtlara eklemek gerekir. Değişik çaplarda iki ürünü aynı günde denerken önce inceyi ardından geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü aroma ince olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki ara zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan algılanır: damaktaki tat ve burnun yakaladığı koku hâlbuki ikisi karşılıklı tamamlar ama aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı yazmak iyi olur bu ayrım ilk bakışta küçük görünse de yorumları epey etkiler. Nefesi ağızdan verirken burundan hafifçe bırakmak retrohale denemesidir örneğin ılık bir soluk aromayı daha geniş açar. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını belirgin verir ayrıca nezle halindeyken yapılan tadımlar güvenilir sayılmaz. Short sports benzeri ince bir çubuk de fındıksı notayı daha kısa bırakır sert bir nefes ise ince notaları siler. Yoğunluk damakta düşük ama koku tarafında belirgin olabilir benzer biçimde çok sıcak bir yemekten hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan tadımcılar açısından önce koku yoluyla gelen notalara bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak kısmı de ayrıntı vermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi denemek hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan düşük algılanır ayrıca öğün arasında deneme yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra ılık su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir ağız en güçlü notayı bile soluk gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise onları gölgeler ayrıca çok soğuk sıvılar damağı uyuşturur ve tat hissini düşürür. Beşli ince puro paketi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı korur gerçekten tatlı içecekten sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Kahve ve su haricinde çay da düşünülebilir; asıl mesele içeceğin şekersiz olmasıdır. Damak tazelendikten ardından birkaç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca girişilen tadım sıklıkla eksik sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo formatında içim kısa olduğundan yoğunluk değişimi daha dar bir aralıkta yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve son çekişler arasındaki oynamayı görmek özen ister bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı incelenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin payı daha büyüktür. Tadımda 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü ise kakao tonunu hızla gösterip sona erer çünkü geçiş uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek denemeden daha sağlam sonuç sunar bu nedenle sakin ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi belirler dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrı kaydetmek yararlıdır. Ölçü kısaldıkça tat ayrıntısı daralır, ama yoğunluk algısı korunabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını büyük boy notlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir bölüm kullanmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir deneme aroma gücü hakkında kesin bir yargı vermez yani her deneme önceki denemenin üstüne inşa edilir. Ruh hali, ortam ile zaman algıyı etkiler bu düzen üç dört tadımdan sonra gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden basit bir tadım defteri tutmak fayda sağlar yoksa aynı aromalar defalarca yeniden öğrenilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir notası değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa geri dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu tadım notları benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar oynadığını gösterir bu da boşa emeğe neden olur. Saat, çubuk ismi ile not tabloya girilmelidir nitekim en eski kayıtlar sonradan açıldığında şaşırtıcı sapmalar barındırır. Puanlar arasında iki puandan fazla sapma çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta kısa cümleler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm güçlü ahşap kokusu gibi bir kayıt yeterli sayılır. İleride okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın damaktaki dokusunu tarif eder; yoğunluk de tatların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme etmek zorunda olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. El principe neye benzer gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir notasını belirgin taşıyabilir mesela ağır bir duman zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir notasını güçlü tutar üstelik ağır bir duman notasız de kalabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk yüksek lezzet sunabilir tersi durum de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Aynı dolgunlukta iki çubuk arasında yoğunluk ayrımı aramak ince bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ile tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk algısını en az tütün kadar şekillendirir yani en iyi tadım şartları değiştirmemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada çubuk çabuk yanar böylece keskin tonlar öne geçer bu sebeple oda şartlarını da deftere geçirmek yararlıdır. Çok nemli havada de duman tıkanır hem de aroma silikleşir ısı ise tütünün ısınma hassasiyetini etkileyen ayrı bir etkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu durumu dikkate almak gerekir aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı üründen sanılabilir. San cristobal magnífico puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark daha doğru okunur değerlendirme günü planlarken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm ise koku duyusunu bozar hâlbuki asıl etken sıklıkla ortamdaki nem ya da esinti olur. Tadımı hep aynı odada yapmak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki çubuğun tadı yanlış okunabilir. Pencere açıklığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar fazla sertse kül yapısı bozulur.